UPDATE - Toekomst van preventieve gezondheidszorg

Toekomstonderzoeker Lisa Mandemaker werkt aan STT109 Toekomst van preventieve gezondheidszorg. Met het tussenproduct op zak - een ludieke bijsluiter genaamd 'Gezonde Twijfel - en vier afgeronde klankbordgroepsessies vragen we Lisa om een laatste update. Waar staat STT109 nu?

Datum Gisteren

Je hebt ons verrast met een bijsluiter voor het supplement 'Gezonde Twijfel'. Kan je meer vertellen over hoe dit tussenproduct tot stand is gekomen?

Met de bijsluiter wilde ik de eerste uitkomsten van mijn verkenning naar de toekomst van preventieve gezondheidszorg tastbaar maken. Het moest geen tussentijds rapport worden, maar iets dat je herkent uit de wereld waarin het een rol moet spelen, en wat je uitnodigt om zelf aan de slag te gaan. Een bijsluiter kent iedereen. Hoewel we die niet altijd heel aandachtig lezen, hebben we wel het gevoel dat hier belangrijke informatie in staat die we zouden moeten volgen. Dit bood voor mij een goede vorm om mijn bevindingen van de verkenning te vertalen. 

Deze bijsluiter gaat over het supplement Gezonde Twijfel en het staat voor de aannames die we hebben bij gezondheid. Als we die eens centraal stellen en ruimte maken voor andere gezondheidsverhalen, ontstaat er een breder palet. De bijsluiter is een uitnodiging om aan de hand van een speculatief toekomstscenario te reflecteren en bruggen te bouwen naar andere mogelijke toekomsten.

Heeft het zijn doel bereikt?

De bijsluiter spreekt mensen aan en zet ze aan het denken, en hopelijk ook aan het twijfelen. Mensen gaan zich afvragen welke aannames ze zelf over gezondheid hebben, en uit welk wereldbeeld die voortkomen. Het werkt vooral goed in combinatie met toekomstscenario’s. Als ik een toekomstscenario toelicht ontstaan er vaak veel vragen. Een scenario schetst een bepaalde toekomst, maar laat ook dingen open. Zo ontstaat ruimte voor dialoog. Men gaat op zoek naar antwoorden, maar die zijn er niet. In die zoektocht ontstaat een gesprek waarin allerlei diepere lagen en aannames boven komen drijven. Zo’n gesprek is waardevol, maar hoe neem je het mee naar je werk? Daarvoor is de bijsluiter: je neemt je ervaring in een tastbare vorm mee.

Lisa Mandemaker met de bijsluiter 'Gezonde Twijfel'

De laatste sessie met je klankbordgroep is inmiddels ook geweest. Bij de eerdere sessies draaide het nog om de basis en het kompas. Waar lag de focus dit keer?

De klankbordgroep is inmiddels vier keer bij elkaar gekomen. In de sessie vlak voor de publicatie van de bijsluiter ging het over de rol van technologie, specifiek biomoleculaire- en celtechnologie (B&CT). De rode draad was inzoomen en uitzoomen. Dankzij deze technologie kunnen we steeds verder in de menselijke cel kijken, analyses uitvoeren en ingrijpen. Dan rijst de vraag: wat zien we beter als we inzoomen, en wat raakt er buiten beeld?

In de vierde sessie stonden de toekomstscenario’s centraal. De klankbordgroep reageerde op de eerste richtingen en we bespraken hoe de scenario’s gebruikt kunnen worden. Wat hebben zij daarvoor nodig en wat missen ze nu nog?

Met de bijsluiter op zak vragen we ons af: welke vorm gaat het eindproduct van STT109 krijgen? Kan je daar meer over vertellen?

Het eindproduct geef ik vorm als een instrument dat je actief kunt gebruiken. Het is een startpunt voor het integreren van verschillende perspectieven op gezondheid, preventie en technologische innovatie. In de bijsluiter liet ik al zien dat er over gezondheid en preventie vaak vanuit één verhaal wordt gesproken. Dat dominante verhaal is niet onwaar, maar wel onvolledig. In het eindproduct zet ik er vier andere geondheidsverhalen naast. Wat we over gezondheid geloven, bepaalt namelijk hoe we naar preventie kijken, en op welk beleid en welke technologische innovaties we inzetten.

Dat levert vijf toekomstscenario’s op voor gezondheid en preventie. De nadruk ligt op de ruimte daartussen: hoe ‘shift’ je van het ene scenario naar het andere? Daarbij speculeer ik over mogelijke ontwikkelrichtingen voor B&CT, de technologie die in deze verkenning centraal staat.

Het is een startpunt voor het integreren van verschillende perspectieven op gezondheid, preventie en technologische innovatie. — Lisa Mandemaker over het eindproduct van STT109

What’s next? Wat is nu de volgende stap voor Toekomst van preventieve gezondheidszorg?

Ik wil mensen uitnodigen om Health Shifter te worden. Zo krijgt de Gezonde Twijfel uit de bijsluiter een activerend vervolg. Wat gebeurt er als je verschillende perspectieven op gezondheid langsgaat? Hoe verandert dat je kijk op je beleid, je strategie, of je innovatieproject? En welke toekomst help je daarmee vormgeven?

Over de bijsluiter

Meer weten over de bijsluiter en hoe deze tot stand is gekomen? Lees de interviewserie met drie deelnemers uit de klankbordgroep.

Lees verder

Volg STT109

Een toekomstverkenning is een proces. STT109 gaat nu de afrondende fase in, schrijf je in voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven en bekijk de dossierpagina voor meer informatie.

Naar het dossier