Het verhaal achter het ontwerp van de verkenningen
Alle verkenningen worden ook in boekvorm gepubliceerd, dat doen we samen met YURR.studio. Een samenwerking die al sinds STT92 bestaat. Ter ere van hun 15-jarig bestaan gingen eigenaar en ontwerper Yurr Rozenberg en STT-kenniscoördinator Carlijn Naber met elkaar in gesprek: over de samenwerking, ontwerp en toekomstvisies.
Waar is de samenwerking met STT begonnen?
"Dat begon bij een oproep van Rudy van Belkom in 2019, via Linkedin voor Toekomst van AI. Vanaf 2022 is de samenwerking structureel geworden en heb ik de ontwikkeling van de verkenningen op mij genomen ook zijn we stap voor stap gaan nadenken over een vaste basis voor de reeks.”
Die basis bestaat niet alleen uit een herkenbare opbouw en een vast stramien voor hoofdstukken, maar ook uit concrete ontwerpkeuzes.
"We hebben bijvoorbeeld bewust gekozen voor een grotere letter dan voorheen, geïnspireerd op een lettertype uit de krant. Dat verhoogt de leesbaarheid en geeft het boek meteen een eigen karakter."
"Het mooie is dat die vaste basis juist weer ruimte geeft aan creativiteit. Doordat bepaalde elementen altijd terugkomen, hoeven we niet telkens het wiel uit te vinden. Binnen die kaders kunnen we vervolgens heel veel doen, zonder dat we de herkenbaarheid en toegankelijkheid van de publicaties aantasten. De boeken horen duidelijk bij elkaar, maar elke verkenning heeft wel zijn eigen accent. Dat vind ik een mooie balans.”
"Met vormgeving kun je mensen als het ware door het boek heen gidsen. Door koppen, scenario-overzichten, schema’s en beeld slim in te zetten, kunnen lezers hun eigen route kiezen en toch het grotere verhaal meekrijgen.”
Omdat bepaalde elementen altijd terugkomen, hoeven we niet meer te discussiëren over de basis: formaat, grid, hoofdstukstructuur. Daardoor ontstaat er ruimte om per verkenning te zoeken naar een concept dat past bij het onderwerp en de onderzoeker. We zijn een soort regisseur van al die informatie: we bepalen niet wát er staat, maar wel hoe je er als lezer doorheen beweegt.”
Carlijn vult aan:
„Voor de onderzoekers is die eerste fase met YURR.studio ook een belangrijke stap. Tot die tijd zitten ze heel diep in de onderzoeksfase. Op het moment dat ze met Yurr de eerste ontwerpschetsen bespreken, worden ze daar even uitgetrokken. Ze komen weer in een vogelperspectief: oh ja, dit moet een boek worden, niet alleen een onderzoek. Het helpt enorm om al die inzichten en al dat onderzoekswerk opnieuw in perspectief te zetten. Soms herschrijven we na zo’n gesprek zelfs de volgorde van het boek, omdat we ontdekken dat het verhaal voor de lezer anders moet worden opgebouwd.”
Yurr.studio heeft net als STT best een wenteling gemaakt. Wat staat daar voor jullie centraal?
"Ik kom van de kunstacademie en rolde daarna eigenlijk vanzelf in de wereld van grafisch ontwerp bij creatieve bureaus,” vertelt Yurr.
"Dat maken is fantastisch, maar ik merkte al snel dat het werk soms ver afstond van mijn eigen waarden. Toen ben ik mijn eigen studio begonnen, daardoor kon ik zelf kiezen. Ik wilde werk maken dat nut heeft, dat maatschappelijk of sociaal iets toevoegt. Niet alleen het hele commerciële.”
In de afgelopen vijftien jaar groeide de studio, soms wel tot acht of negen mensen. "Op een gegeven moment merkte ik dat ik vooral manager werd en nauwelijks nog maker. Terwijl ik juist plezier haal uit het creatieve proces zelf. Daarom zijn we nu bewust weer wat kleiner. Dit is ook de schaal waarop we het beste kunnen werken aan projecten met maatschappelijke relevantie, zoals de verkenningen van STT.”
"We nemen opdrachtgevers en partners echt mee in het creatieve proces. Zeker in deze tijd van AI is het belangrijk dat mensen zien hoe creativiteit werkt en hoeveel aandacht en keuzes er schuilgaan achter een ogenschijnlijk simpel beeld of schema. Door het proces zichtbaar te maken, laat je de waarde van creativiteit zien. Mensen zijn ook op zoek naar die authentieke laag: niet alleen het eindresultaat, maar ook hoe het tot stand komt.”
Hoe kijk jij naar de publicaties?
"De verkenningen zijn behoorlijk abstract. Toekomstonderzoek is voor veel mensen nieuw en vaak ook best complex. Juist daarom moet de vormgeving helpen om het werk toegankelijk te maken. Het moet een boek worden dat niet alleen inhoudelijk interessant is, maar ook prettig leest. Die balans vind ik heel belangrijk. En daarin een rol mogen spelen vind ik fantastisch.”
Daarbij ziet Yurr een duidelijke rol voor ontwerp als vertaler van complexe materie.
"Wij hebben als ontwerpers de kracht om ingewikkelde onderwerpen helder en behapbaar te maken. Dat begint bij leesbaarheid en structuur. De grotere, meer ‘krantachtige’ letter, de opbouw per hoofdstuk, rust op de pagina: dat zijn allemaal keuzes die helpen om de lezer het verhaal in te trekken.”
"Voor mij draait ontwerp niet alleen om vorm, maar ook om verbinding. Ontwerpers zitten toch graag een beetje op hun eigen eiland. Terwijl het werk juist mooier wordt als je andere disciplines en mensen erbij betrekt."
Die verbinding is belangrijk met klanten, maar ook met andere creatieven.
"Met City of Imagineers brachten we creatieven uit de regio Breda samen in een soort vereniging voor de creatieve industrie. We zoeken naar manieren om verbeeldingskracht en verbinding te combineren. Hoe kunnen we samen werken aan maatschappelijke vraagstukken, in plaats van ieder op onze eigen zolderkamer?”
Wat betekent de samenwerking met STT voor jou?
"Als ik nu naar de reeks verkenningen kijk, zie ik daarin zowel de ontwikkeling van STT als van YURR.studio terug. Een herkenbare familie boeken die complexe toekomstvragen toegankelijk maakt. En het mooiste vind ik dat elke nieuwe verkenning ons weer dwingt om verder te kijken: naar de toekomst, naar ons vak en naar de impact die we met ontwerp kunnen hebben.”
Ontdek YURR.studio
Bekijk het werk van YURR.studio en ontdek de projecten City of imagineers, One Day Team en meer.
Naar YURR.studioToekomstonderzoekers over YURR.studio
Lilian de Jong - “De pixelstijl van Yurr laat zien dat de toekomst van contact in de digitale publieke ruimte open is. Net als pixels vormen onze keuzes samen het toekomstbeeld.”
Lisa Mandemaker - "Samenwerken met Yurr is echt een plezier. Er is altijd enthousiasme en een open dialoog. Binnen de kaders van de opdracht weet hij net dat beetje extra ruimte te vinden, waardoor er iets moois ontstaat dat eerst nog niet in zicht was. Je kunt erop vertrouwen dat de richting die je hem geeft, hij begrijpt, ermee aan de slag gaat en een vertaling maakt die klopt. Dat maakt de samenwerking ontzettend fijn."
Bekijk de verkenningen