STT92 – deel 1; Duikboten zwemmen niet

De eerste AI-deelpublicatie ‘Duikboten zwemmen niet‘ is gebaseerd op de resultaten van een uitgebreide literatuurstudie,  diverse expertsessies en interviews. Het tweede deel van de publicatie zal naar verwachting eind 2019 worden gepubliceerd en bestaat uit een onderzoek naar diverse toekomstscenario’s. Deel drie zal half 2020 gereed zijn en gaan over de gewenste toekomst en ethische vragen.

Intelligentie klonen

Uit de AI-toekomstverkenning van Rudy van Belkom blijkt dat intelligentie lastig ‘te klonen’ is. Experts zijn het er dan ook niet over eens wanneer human-level AI zal worden bereikt. De stip op de horizon lijkt continu even ver weg te blijven staan. Toch is het niet ondenkbaar dat ‘de intelligentiecode’ wordt gekraakt. Voor schaken leek ooit een vorm van menselijke intelligentie nodig; je moest strategisch kunnen denken en je tegenstander kunnen inschatten. Inmiddels weten we dat alle “what ifs” geprogrammeerd kunnen worden en een abstracte representatie en brute rekenkracht voldoende zijn om de mens op het schaakbord te verslaan.

Wat als taken die nu heel complex lijken ook met een relatief eenvoudig algoritme zijn op te lossen? AI is nu al in staat om kunstwerken te maken en muziekstukken te componeren. Veel mensen hebben moeite om dit te accepteren als échte creativiteit. Hier speelt tevens de filosofische discussie of wijzelf ook niet gewoon geprogrammeerd zijn en dus niet zo autonoom handelen als we denken. AI kan daarmee een “belediging” voor de mensheid worden. Onze intellectuele vermogens hebben ons altijd onderscheiden van alle andere wezens op aarde.

Menselijke intelligentie

Het blijft een vraag of wij menselijke intelligentie moeten nastreven. Duikboten zwemmen niet zoals vissen en vliegtuigen vliegen niet zoals vogels; waarom zouden computers dan wel moeten denken als mensen? We zullen pas echt stappen gaan zetten als we het idee loslaten dat we superieure wezens zijn. Mensen hebben weliswaar meer geavanceerde cognitieve vaardigheden, maar insecten kunnen hoogstwaarschijnlijk een nucleaire ramp overleven. “Succes” is dus contextafhankelijk en daardoor relatief.

We moeten onszelf dus gaan afvragen voor welk doel we intelligente machines willen inzetten, in plaats van het als doel op zichzelf te zien. Hoe kunnen we met behulp van intelligente machines een betere wereld creëren? En wat is een betere wereld precies? Mens en machine zouden moeten samenwerken vanuit hun eigen specialisaties. Waarom zouden we emoties inbouwen in machines?

Presentatie website

Op de website www.detoekomstvan.ai zijn de resultaten van het eerste deel van de toekomstverkenning AI te vinden. De tekst is ook als pdf te downloaden.