Zelfredzaamheid en Technologie

In een samenleving die verwacht dat burgers waardevol bijdragen aan de maatschappij, verkent STT het thema zelfredzaamheid. Een veelbesproken onderwerp in het maatschappelijk debat over de participatiesamenleving en  de impactvolle technologische ontwikkelingen die daarin een rol spelen. Voor de een is zelfredzaamheid synoniem aan zelfvoorzienend zijn. Vrij om eigen elektriciteit op te wekken en een buurtmoestuin aan te leggen. Een ander voelt druk om zelfredzaam te móeten zijn en ervaart vooral een inperking van zorg en vergoedingen. Sommigen concluderen dat mensen niet meer voor elkaar zorgen, zoals vroeger. Tegelijkertijd laven velen zich in (online) communities aan steun en bijval van gelijkgestemden.

Adagium: mee-doen

In het krachtenveld rondom zelfredzaamheid wordt geduwd en getrokken om te bepalen wat er aan bijdragen van eenieder wordt verwacht. Mee-doen lijkt het adagium in Nederland. Maar hoe? En wat als dat niet lukt? De tijd dat zorgen over het mee-doen zich vooral concentreerden rondom de ‘havenots’ is voorbij. Niet alleen laag inkomen, laag geletterdheid of lage participatiegraad staat zelfredzaamheid in de weg. Een brede groep mensen lijkt te worstelen met alle eisen die het leven aan hen stelt. De ‘cannots’ ontbreekt het bijvoorbeeld aan ‘moderne vaardigheden’ zoals basale computer-vaardigheden en ‘ervaren regie over eigen leven’. Door de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) werd in 2017 nóg een groep mensen geïdentificeerd: zij die over onvoldoende ‘doen-vermogen’ beschikken. Ondanks dat deze mensen beschikken over een prima opleiding, een comfortabele maatschappelijke positie, geld op de bank of een warm sociaal netwerk. En hoe zal het gaan met de ‘über-zelfredzamen’? Mensen die zich liever afkeren van wat (lokale) beleidsmakers voor hen willen regelen en invullen omdat ze dat graag zelf willen bepalen. Identificeert deze groep zich in de toekomst als ‘want-nots’?

Onderzoek naar facetten zelfredzaamheid

Projectleider Eefje Op den Buysch gaat de facetten van zelfredzaamheid bekijken in hun onderlinge samenhang en in het licht van beïnvloedende toekomstige ontwikkelingen. De invloed van technologie op zelfredzaamheid wordt verkend door het ontwerpen van toekomstige toepassingen. Samen met ingenieurs, ontwerpers en andere experts zet zij zo de kracht van multidisciplinariteit in voor zelfredzaamheid in de toekomst.

Over Eefje op den Buysch

Eefje Op den Buysch heeft een achtergrond in informatietechnologie, media en HBO-onderwijs. Ze kijkt met vertrouwen naar de toekomst en werkt steevast aan toegankelijkheid en inclusie. Eerder onderzocht zij de toekomst van journalistiek en was zij zakelijk leider van een grootschalige project over de relatie tussen robot en mens. Eefje is per 1 oktober 2019 toegetreden tot het team van STT.

Dit project volgen?

Interesse om op de hoogte te blijven van de toekomstverkenning zelfredzaamheid en technologie? Meld u aan voor de nieuwsbrief of volg @stt_toekomst op Twitter.

Photo by inbal marilli on Unsplash