YSTT Studietrip: the Movie!

Young_stt in Londen
10 juli 2018

Onlangs was sir Tim Berners-Lee, de grondlegger van het internet, in Nederland; hij accepteerde hier de Alan Turingprijs, een soort Nobelprijs in de informatica. In zijn speech merkte hij op dat het internet niet helemaal geworden is wat hij ervan gehoopt had. Er is veel reclame, de financiële belangen zijn groot, en het leidt tot nieuwe sociale problemen zoals desinformatie en uitsluiting van mensen. Mooie verwachtingen, die onverwachte nieuwe barrières opwerpen… Is dit een voorbode van hoe kunstmatige intelligentie (KI) zich zal ontwikkelen de komende decennia?

Op onderzoek uit

Van 18-20 april gingen we met 25 Young STT’ers naar Engeland om te onderzoeken hoe KI zich richting de toekomst zal ontwikkelen. We bezochten IBM, het Center for Existential Risk aan de Universiteit van Cambridge, Nesta, het Alan Turing Instituut, de internationale AI Expo, de Nederlandse Ambassade, Google Deepmind, en zijn vooral heel veel met elkaar in discussie geweest. Het video-verslag van Sigrid Burg en Sander van Lingen spreekt boekdelen:


We gingen er niet alleen heen om te absorberen, maar ook om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de Sociaal Economische Raad (SER) gaven ons vijf challenges mee:

  • Wat gaat AI betekenen voor de arbeidsmarkt?
  • Wat doet AI voor het (openbaar) bestuur? Vergroot het de kwaliteit, of maakt het autocratie gemakkelijker?
  • Wat zijn de mogelijkheden om de ontwikkelingen van AI te sturen, bijvoorbeeld in de richting van complementariteit (ondersteunend aan menselijk handelen) in plaats van substitutie (vervanging van menselijk handelen)?
  • Hoe kan worden voorkomen dat er een digitale tweedeling ontstaat door de verdere ontwikkeling van AI?
  • Hoe verschuiven publieke waarden in de samenleving als gevolg van de ontwikkelingen rondom AI?

Nieuwe inzichten

Grote vraagstukken met grote implicaties. Vijf groepen werkten aan de oplossingen en bedachten een nieuw recht op betekenisvolle menselijke interactie, presenteerden inzichten in symbiotische interactie tussen mens en machine, ontwikkelden nieuwe toekomstscenario’s over de rol van de overheid en een model over de banen van de toekomst [zie hier]. De inzichten zijn tijdens de reis gepitched bij de Nederlandse Ambassade en Google Deepmind. Bij terugkeer in Nederland zijn de YSTT’ers tevens bij uitdagers Mariëtte Hamer van de SER, directeur-generaal Bernard ter Haar van SZW en het Algemeen Bestuur van STT langsgegaan om de bevindingen te bespreken en advies te geven.

De korte versus de lange termijn

Tim Berners-Lee eindigde zijn speech met hoopvolle woorden en en ook YSTT kijkt voorzichtig, maar hoopvol naar de toekomst. Nee, we koersen niet af op een terminator-achtig doemscenario waarbij machines binnen 10 jaar onze banen overnemen en het heft in eigen hand nemen. De technologie ontwikkelt zich met incrementele stapjes en kan wel degelijk worden ingezet om maatschappelijke uitdagingen te beslechten. Wel zal kunstmatige intelligentie op de langere termijn leiden tot grootse verschuivingen in de manier waarop we werken, communiceren, produceren en met kennis omgaan. Om deze reden is het belangrijk om mensen en menselijkheid voorop te stellen bij de ontwikkeling en het ontwerp van KI. We overschatten immers de ontwikkeling van technologie op de korte termijn, maar onderschatten die op de lange termijn.