Over 30 jaar superintelligent vervoer?

stt-superintelligent-vervoer-illustratie
10 januari 2013

Hoe ziet vervoer in Nederland er over dertig jaar uit? Met welke uitvindingen moeten we rekening houden? Deze vragen stonden afgelopen tweeëneenhalf jaar centraal in de recent afgeronde verkenning naar de toekomst van superintelligent vervoer.

Een blik naar het verleden leert dat er in dertig jaar veel kan veranderen. In 1983 hadden Nederlandse huishoudens nog geen computer, laat staan een aansluiting op internet. Mensen kenden woorden als online, internet en broadband helemaal niet. Om te telefoneren gebruikte je een vaste telefoon. Routenavigatie deed je aan de hand van papieren wegenkaarten. Autonoom rijdende auto’s kwamen alleen in visies voor en waren verre van realiteit.
Kijken wij naar de huidige samenleving, dan zien wij een aantal maatschappelijke, technologische en gedragsontwikkelingen die grote impact zullen hebben op hoe en waarom wij ons over 30 jaar verplaatsen. Wij zijn dan ook van mening dat wij aan de vooravond van een systeemsprong in vervoer staan. Een sprong die enorm veel invloed kan hebben op hoe mensen leven en hoe de samenleving en de maatschappij eruit ziet.
Om die reden is STT in 2010 een verkenning gestart naar de toekomst van vervoer. Waarom verplaatsen wij ons over 30 jaar van A naar B? En hoe verplaatsen wij ons dan?

Doelstelling

Samen met ruim veertig deelnemers uit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en de overheid (zie het Netwerk) en met medewerking van zo’n honderd andere betrokkenen hebben wij een set prikkelende vervoersconcepten ontwikkeld. Met die set willen wij ondernemers, beleidsmakers en politici op een andere wijze naar vervoer laten kijken en hen bewust maken van wat de toekomst kan brengen. Wij bieden hen handreikingen voor het opstellen van een strategische agenda, het identificeren van no regret-handelingen en het adaptief sturen van hun activiteiten. Op die manier proberen wij de handen ineen te krijgen om samen het vervoer van morgen te realiseren.

Uitgangspunten

Vervoer is een veelomvattend domein en staat niet op zich; het hangt samen met het gedrag van mensen, technologische ontwikkelingen en de maatschappij in zijn geheel. Gezien de beschikbare tijd en inzet hebben wij in de studie de nadruk gelegd op hoe mensen zich in de toekomst zouden kunnen verplaatsen. Daarbij hebben wij zowel naar fysieke als virtuele verplaatsingen gekeken. De term superintelligent vervoer dient vooral als uitnodiging om verder te denken dan wat nu gangbaar is. Om los te komen uit huidige zienswijzen zijn de toekomstbeelden enigszins abstract en grotendeels onafhankelijk van de huidige vervoermiddelen en de dragende infrastructuur geformuleerd. Goederenvervoer komt zijdelings aan bod. De focus ligt daarbij op Nederland.

Toekomstbeelden maatschappij en vervoer

De maatschappij, zoals die er in 2040 uit zou kunnen zien, vormt het vertrekpunt voor toekomstbeelden rond vervoer. De eerste fase van de verkenning stond dan ook in het teken van het definiëren van de maatschappelijke context voor de te ontwikkelen vervoersconcepten. Dit heeft geresulteerd in vier uiteenlopende wereldbeelden als context voor vervoer. Deze wereldbeelden zijn geen voorspellingen, maar verkenningen van wat er mogelijk is. Meer informatie over deze context kunt u onder Wereldbeelden lezen.

Samen met technologische ontwikkelingen en (veranderingen in) menselijk gedrag vormen deze wereldbeelden de inspiratiebron voor de drie ontwikkelde concepten voor personenvervoer en vier aanvullende schetsen. Meer informatie over deze toekomstbeelden voor vervoer kunt u onder Vervoersconcepten lezen.

Bij het lezen van deze vervoersconcepten nodigen wij u graag uit om met ons een voorstelling te maken van hoe vervoer er over dertig jaar uit kan zien. En te bedenken waar u nu al mee aan de slag kan gaan op weg naar nieuwe vormen van mobiliteit.